TÜRK ASİLİ NE DEMEK?

2527 sayılı Türk Soylu Yabancıların Türkiye'de Serbest Meslek ve San'at İcrasında ve Kamu, Özel Müesseseler, Teşekküller veya İşyerlerinde Çalışmasında Kanunu ile bu Kanunun Uygulama Yönetmeliği hükümlerine göre Genel Müdürlükte yabancı uyruklu kişilerin kaydı tutulmaktadır.

Bu kanun ve yönetmelik hükümlerine tabi olan Türk soylu yabancılar, yabancı nüfus kayıtlarını tesis etmekle yükümlüdür. Türk soylu yabancılar, nüfus kütüğüne tescil edilmek için ikamet ettikleri yerdeki İl Nüfus ve Vatandaşlık Müdürlüğüne veya İlçe Nüfus Müdürlüğüne başvurmak zorundadırlar.

Bu amaçla hazırlanan bildirim formları, ilgili kişilerin mevcut belgelerine (pasaport, kimlik kartı, uluslararası aile kartı) göre doldurulmalı ve imzalanmalıdır. Belgeleriniz:

İkamet tezkeresinin fotokopisi okunaklı ve noter tasdikli olmalıdır,

1. Pasaport veya fotokopisi tercüme ve noter tasdikli olmalıdır,
2. Aslı veya yabancı ülkelerden alınmış ise denklik belgesi, noter veya fakülte tarafından tasdik edilmiş olmalıdır,
3. Aslı veya noter tasdikli Türk soyunu gösterir belge, vatandaşlığını taşıdığı Devletin Konsolosluğundan alınmış olmalıdır,
4. Evli ise uluslararası aile kartının fotokopisi noter tasdikli olmalıdır
5. Forma eklenecek fotoğraf son altı ay içinde çekilmiş olmalı ve gönderilecek iki adet ilave fotoğraf da aynı olmalıdır.

 Hazırlanacak dosya, İl Nüfus ve Vatandaşlık Müdürlüğü tarafından doğrudan Genel Müdürlüğe gönderilir. Nüfus kaydının tescilinden sonra kendilerine verilecek olan “Yabancılara Mahsus Kimlik Belgesi” ilgili Valiliğe gönderilerek ilgili kişiye teslim edilir. Yabancılar, meydana gelebilecek her türlü değişikliği Nüfus Müdürlüklerine bildirmekle yükümlüdürler. Yabancılar, kendilerine verilen “Yabancılara Mahsus Kimlik Belgesi”nin süresinin dolması veya başka sebeplerle yenilenmesi için ilgili Nüfus Müdürlüğüne bir dilekçe ile başvurabilirler.

Dilekçeye;

1. Uzatılmış, okunaklı ikamet tezkeresinin noter tasdikli sureti,
2. Eski kimlik belgesinin aslı,
3. Son altı ay içinde çekilmiş iki adet fotoğraf,

ekleri ile birlikte gönderilmelidir.

Türk soylu yabancıların nüfus kayıtları, kişinin Türk vatandaşı olduğu yönünde bir karine teşkil etmez ve vatandaşlık hakkı doğurmaz. 

TÜRK SOYLU YABANCI KAVRAMI
Türk Hukukunda çeşitli kanun düzenlemelerinde “Türk kökenli kişiler”, “Türk soyundan gelenler”, “Türk soylu yabancılar” gibi kavramlarla karşılaşılmaktadır[11]. Ancak mevzuatımızda “Türk soyundan gelmek” veya “Türk soylu olmak” tanımlanmamış olup, “Türk soyluluğun” hangi esasa göre belirleneceğine dair bir açıklık bulunmamaktadır. Bu nedenle Türk soyundan kimlerin geleceğine yetkili makamlar karar verecektir.

Vatandaşlık, bir kişi ile belirli bir devlet arasındaki hukuki bağı ifade ederken[12]; milliyet ve soy kavramları, teknik olarak hukuki olmayan ırk, dil, din ve kültür gibi unsurları içermekte; bunlar sosyolojik kavramlardır[13]. Bu nedenle Türk soyluluğun belirlenmesinde uygulanabilecek kesin bir ölçüt bulunmamaktadır. “Türk soyundan gelmek” sosyolojik bir olgudur. Bu olgunun belirlenmesinde kişinin adı-soyadı, dili, doğum yeri, ikamet ettiği bölge, nüfus kayıtları gibi pek çok faktörden yararlanılabilir.

Türk soyundan gelmek, 2527 sayılı Kanundan yararlanmak için gerekli olmakla birlikte yeterli değildir. Göçün siyasi ve ekonomik yönleri nedeniyle, Türk soylu sayılacak kişilere yetkili makamlar[14] karar vermelidir.

Türk soyundan gelmenin sosyolojik bir olgu olması nedeniyle, buna dair bir tanım verilmesi doğru değildir. Doktrinde[15] Türk kökenli yabancı kavramına dair bazı tanımlar verilmiş olmakla birlikte, bu tanımlarda da “Türk soyundan gelmenin” hangi esasa göre belirleneceğine dair bir açıklık bulunmamaktadır.

Türk Hukukunda Türk soylu yabancıların yanı sıra “Türk kültürüne bağlı” kişiler de zikredilmektedir. İskan Kanunu, yerleşmek amacıyla toplu veya münferit olarak Türkiye'ye gelmek isteyen Türk kökenli[16] yerleşikler veya göçebeleri, Türk kültürüne bağlı yerleşikler veya göçebeleri “muhacir” (göçmen) olarak tanımlamış ve kimlerin hangi ülkelerin vatandaşlarının Türk kültürüne bağlı sayılacağının belirleneceğini (md. 3/1-2) Kurul kararına bırakmıştır. İskan Kanununun 4. maddesinde ise “Türk kültürüne bağlı olmayanların” göçmen olarak Türkiye'ye alınması yasaklanmıştır. Bu durum karşısında, Türk kültürüne bağlı olmayan ancak Türk soyundan gelenler göçmen olarak kabul edilmeyecek midir? İskan Kanununun 3. maddesindeki tanım, Türk soyundan gelenlerin Türk kültürüne bağlı olmasalar dahi göçmen sayılacağını ifade etse de, 4. maddedeki açık hüküm karşısında Türk kültürüne bağlı olmayanların göçmen sayılması mümkün değildir[17]. Türk soyundan gelen göçmenlerin durumunu karmaşıklaştıran bu sonuca, Türk soyundan gelenlerin Türk kültürüne bağlı oldukları yönündeki karineye[18] başvurularak kısmen de olsa kurtulmak mümkündür.

2527 sayılı Kanunda, İskan Kanunundan farklı olarak, Türk soylu yabancıların çalışma hakkından yararlanabilmeleri için Türk kültürüne bağlı olma şartı aranmamıştır. 2527 sayılı Kanun, “Türk kökenli yabancı” kavramını kullanmak suretiyle, herhangi bir devletin vatandaşı olmayanların dahi çalışma hakkından yararlanmasına imkan tanımıştır. Yani kanunun kapsamı, Türk soylu yabancılar açısından kasten geniş tutulmuştur.

2527 sayılı Kanun ve Yönetmelikte, Türk soyundan gelmenin ispatına dair bir hüküm bulunmamaktadır. Buna göre, Türk soyluluğun ispatının şekle bağlı bir zorunluluğu olmadığı kabul edilmelidir. Türk soyluluğunu iddia eden kişi, her türlü delilden yararlanabilir. Ancak bu delillerin yeterli olup olmadığına yetkili makam (İçişleri Bakanlığı) karar verecektir[19]. Türk soyundan gelmek, kişiye bu Kanundan yararlanma konusunda bir “hak” vermez.