TÜRK SOYLUSU NE DEMEK?

2527 sayılı Türk Soylu Yabancıların Türkiye'de Serbest Meslek ve Sanatlarını İcraiye ve Kamu, Özel Müesseseler, Teşekküller veya İşyerlerinde İstihdamı Hakkında Kanun ile bu Kanunun Uygulanmasına İlişkin Tüzük hükümlerine göre, Genel Müdürlükte yabancı uyruklu kişilerin kaydı tutulmaktadır.

Bu kanun ve tüzük hükümlerine tabi olan Türk soylu yabancıların yabancı kimlik kayıtlarının tesis edilmesi zorunludur. Nüfus kaydına tescil edilebilmek için ikamet ettikleri İl Nüfus ve Vatandaşlık Müdürlüğü veya İlçe Nüfus Müdürlüğüne müracaat etmeleri gerekmektedir.

Bu amaçla hazırlanan bildirim formları, ilgili kişilerin (pasaport, kimlik kartı, uluslararası aile cüzdanı) mevcut belgelerine göre doldurulup imzalanmalıdır. Belgeleriniz:

İkamet tezkeresi sureti okunaklı ve noter tasdikli olmalıdır,

1. Pasaport veya sureti tercüme ve noter tasdikli olmalıdır,
2. Aslı veya yabancı ülkelerden alınmış ise denklik belgesi noter veya fakülte tarafından tasdik edilmiş olmalıdır,
3. Vatandaşı olduğu Devletin Konsolosluğundan alınmış, aslı veya noter tasdikli Türk soylu olduğunu gösterir belge,
4. Evli ise uluslararası aile cüzdanı sureti noter tasdikli olmalıdır
5. Forma eklenecek fotoğraf son altı ay içinde çekilmiş olmalı ve gönderilecek iki adet ilave fotoğrafın da aynı olması gerekmektedir.

 Hazırlanacak dosya, İl Nüfus ve Vatandaşlık Müdürlüğü tarafından doğrudan Genel Müdürlüğe gönderilir. Nüfus kaydının tescilinden sonra kendilerine verilecek olan "Yabancılara Mahsus Kimlik Belgesi" ilgili Valiliğe gönderilerek ilgili şahsa teslim edilir. Yabancılar, meydana gelebilecek her türlü değişiklikleri Nüfus Müdürlüklerine bildirmekle yükümlüdürler. Kendilerine daha evvel verilmiş olan "Yabancılara Mahsus Kimlik Belgesi"nin süresinin dolması veya sair nedenlerle yenilenmesi için ilgili Nüfus Müdürlüğüne bir dilekçe ile müracaat ederek durumlarının incelenmesini talep edebilirler.
 

Dilekçeye;

1. İkamet tezkeresinin uzatılmış, okunaklı sureti noter tasdikli,
2. Eski kimlik belgesinin aslı,
3. Son altı ay içinde çekilmiş iki adet fotoğraf,

ekleri ile birlikte gönderilmelidir.

Türk soylu yabancıların nüfus kayıtları, kişinin Türk vatandaşı olduğu anlamına gelmez ve vatandaşlık hakkı doğurmaz. 

TÜRK SOYLU YABANCI KAVRAMI
Türk hukukunda çeşitli kanun düzenlemelerinde "Türk kökenli kişiler", "Türk soyundan gelenler", "Türk soylu yabancılar" gibi kavramlara rastlanmaktadır[11]. Ancak mevzuatımızda "Türk kökenli olmak" veya "Türk soyluluğu" tanımlanmamış olup, "Türk soyluluğunun" hangi esasa göre belirleneceğine dair bir açıklık bulunmamaktadır. Bu nedenle Türk kökenli olup olmadığına yetkili merciler karar verecektir.

Vatandaşlık, bir kişi ile belirli bir devlet arasındaki hukuki bağı ifade ederken[12]; milliyet ve soy kavramları, teknik olarak hukuki olmayan ırk, dil, din ve kültür gibi unsurları içermekte; bunlar sosyolojik kavramlardır[13]. Bu nedenle, Türk soyluluğunun belirlenmesinde uygulanabilecek kesin bir ölçüt bulunmamaktadır. “Türk kökenli olmak” sosyolojik bir olgudur. Bu olgunun belirlenmesinde kişinin adı-soyadı, dili, doğum yeri, ikamet ettiği bölge, nüfus kayıtları gibi birçok faktörden yararlanılabilir.

Türk kökenli olmak, 2527 sayılı Kanundan yararlanmak için gerekli ancak yeterli değildir. Göçmenliğin siyasi ve ekonomik yönleri nedeniyle, kimlerin Türk soylu kabul edileceğine yetkili merciler[14] karar vermelidir.

Türk soyundan gelmek sosyolojik bir olgu olduğundan, buna dair bir tanım vermek doğru değildir. Doktrinde[15] Türk kökenli yabancı kavramına dair bazı tanımlar verilmiş olmakla birlikte, bu tanımlarda da "Türk soyundan gelmenin" hangi esasa göre belirleneceğine dair bir açıklık bulunmamaktadır.

Türk hukukunda, Türk kökenli yabancıların yanı sıra "Türk kültürüne bağlı" kişiler de zikredilmektedir. İskan Kanunu, Türkiye'ye toplu veya ferdi olarak yerleşmek amacıyla gelmek isteyen Türk kökenli[16] sakinleri veya göçebeleri, Türk kültürüne bağlı sakinleri veya göçebeleri "muhacir" (göçmen) olarak tanımlamış ve kimlerin hangi ülkelerin vatandaşlarının Türk kültürüne bağlı sayılacağının Kurul kararıyla belirleneceğini öngörmüştür (md. 3/1-2). İskan Kanununun 4. maddesinde ise "Türk kültürüne bağlı olmayanların" göçmen olarak Türkiye'ye alınması yasaklanmıştır. Bu durum karşısında, Türk kültürüne bağlı olmayan ancak Türk kökenli olanlar göçmen olarak kabul edilmeyecek midir? İskan Kanununun 3. maddesindeki tanım, Türk kökenlilerin Türk kültürüne bağlı olmasalar dahi göçmen sayılacağını ifade etse de, 4. maddenin açık hükmü karşısında Türk kültürüne bağlı olmayanların göçmen sayılması mümkün değildir[17]. Türk kökenlilerin Türk kültürüne bağlı oldukları varsayımından yararlanmak suretiyle, Türk kökenli göçmenlerin durumunu karmaşıklaştıran bu sonuçtan kısmen de olsa kurtulmak mümkündür[18].

2527 sayılı Kanunda, İskan Kanunundan farklı olarak, Türk kökenli yabancıların çalışma hakkından yararlanabilmeleri için Türk kültürüne bağlı olma şartı aranmamıştır. 2527 sayılı Kanun, "Türk kökenli yabancı" kavramını, "Türk kökenli yabancı devlet vatandaşı" yerine kullanarak, herhangi bir devletin vatandaşı olmayanların dahi çalışma hakkından yararlanmasına imkan tanımıştır. Yani kanunun kapsamı, Türk kökenli yabancılar açısından kasten geniş tutulmuştur.

2527 sayılı Kanun ve Yönetmelikte, Türk kökenli olmanın ispatına dair bir hüküm bulunmamaktadır. Buna göre, Türk soyluluğunun ispatının zorunlu bir şekil şartına tabi olmadığı kabul edilmelidir. Türk soyluluğunu iddia eden kişi her türlü delilden yararlanabilir. Ancak bu delillerin yeterli olup olmadığına yetkili makam (İçişleri Bakanlığı) karar verecektir[19]. Türk kökenli olmak, kişiye bu Kanundan yararlanma konusunda bir "hak" sağlamaz.