YABANCILARA SATIŞTA OTOMATİK DEĞERLEME GAYRİMENKULDE 1.8 MİLYAR TL SATIŞ KAYBINA NEDEN OLUYOR

Gayrimenkul Yurt Dışı Tanıtım Derneği (GİGDER) Başkanı Ömer Faruk Akbal, gayrimenkulde otomatik değerleme uygulamasının 15 günde yabancılara yapılan satışlarda 1.8 milyar TL’lik kayba neden olduğunu belirtti.

Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü'nün 'Yabancıların Taraf Olduğu İşlemlerde Düzenlenecek Değerleme Raporlarına İlişkin Usul ve Esaslar' genelgesi kapsamında, 20 Eylül 2021'de yürürlüğe giren TADEBİS – WEB TAPU sistemi üzerinden, yabancıya satışlarda kalan değerleme uzmanı sözleşmeli kurumlarca otomatik atanmıyor.

Yabancılara gayrimenkul satışına yönelik değerleme düzenlemesinin ardından satılan birçok konutun rayiç bedeli satış fiyatının altında kalırken, vatandaşlık için gereken 250 bin dolar seviyesine ulaşamıyor. Düzenleme ile birlikte rayiç bedellerin konut fiyatının yüzde 45 altında kalması yabancılar arasındaki güven sorunu artırdı.

Gayrimenkul Yurt Dışı Tanıtım Derneği (GİGDER), AGS Global iş birliğiyle hazırladığı yabancılara konut satış endeksi GİGDEKS'i tanıttı.

GİGDER Başkanı Ömer Faruk Akbal, tanıtım toplantısında yaptığı konuşmada söz konusu uygulamanın sektöre zarar verdiğini söyledi.

Akbal, üçüncü çeyrekte yabancılara konut satışlarında artış bekleyenlerin oranında bir düşüş yaşandığına dikkat çekerek, “Bir önceki çeyrekteki olumlu sektör beklentileri, son çeyrekte alınan olumlu verilerle gerçekleşti. Ancak son çeyrekte yaşanan olumsuz gelişmeler, sektördeki yılın son çeyreğine yönelik beklentilerde tereddütlere neden oldu.” dedi.

 GİGDER Başkanı Akbal, otomatik değerleme firması atanmasıyla yaşanan kaybın 15 günde 478 milyon liraya ulaştığını belirterek şu bilgileri verdi:

“Bugün Türkiye’de uluslararası yatırımcılara satılan her 100 gayrimenkulden yaklaşık 25’ini GİGDER’in gerçekleştirdiği düşünüldüğünde, bu 478 milyon liralık kaybın tüm sektöre yansımasının endüksiyonla 1.8 milyar liraya kolaylıkla ulaşabileceği somut verilerle görülebilir.Teminat için hazırlanan raporlardaki değerler ile gayrimenkulün piyasa fiyatı arasındaki yüzde 45’e varan değer farklılıkları nedeniyle yabancı alıcıların güven kaybı, sadece maddi hasarın boyutunu artırmakla kalmayıp, itibar kaybına da yol açtı. Eğer çözüm noktasında acil bir aksiyon alınmazsa, sektörün yaşadığı hasarın önümüzdeki 2-3 ayda katlanarak artacağı öngörülüyor. Bu durumda yılsonu 50 bin adetlik satış hedefimize ulaşmamız çok zorlaşırken, önümüzdeki yıl 30 bin adedi yakalamakta bile zorlanacağız.”

FİYATLAR YÜZDE 21 ARTTI

Yabancılara konut satışında ortalama satış fiyatını ocak ayında 161 bin 500 dolar olarak belirlediklerini hatırlatan Akbal, “Bu fiyatı baz değer (100 puan) kabul edersek, nisan-haziran döneminde 194 bin 602 dolar ile 120.5 puana yükselen GİGDEKS, ‘Çeyrekte yükselişini sürdürerek 196 bin 37 dolar ile 121.4 baz puan seviyesine ulaştı. Ortalama konut satış fiyatındaki artış, yılın başına göre eylülde yüzde 21 oldu” diye konuştu.

2025 yılında satış değerlerini 225 bin dolara çıkarmayı hedeflediklerini belirten Akbal, üç ayda bir yayınlayacakları GİGDEKS veri setleriyle, uyguladıkları uygulamalarla sektördeki ilerlemelerini takip edeceklerini ifade etti.

Ömer Faruk Akbal, üçüncü çeyrekte yabancılara banka kredisi kullandığını belirtenlerin oranında önemli bir düşüş yaşandığını belirterek, “Nisan-mayıs döneminde yüzde 30 olan oran, üçüncü çeyrekte yüzde 10’a geriledi.” dedi.